HISTORIA
Zamek w Sztumie został wybudowany przez Zakon Krzyżacki w latach 1326-1331 w miejscu wcześniejszych umocnień pruskich. Powstał na niewielkiej wyniosłości, na wyspie pośrodku dawnego Jeziora Białego. Zamek pełnił rolę przyczółka osłaniającego od południa warownię malborską, był także letnią rezydencją wielkiego mistrza Zakonu Krzyżackiego. Sztumska warownia pozostała w rękach Zakonu do 6 stycznia 1468 r., kiedy została włączona do Prus Królewskich i na długie lata stała się rezydencją polskich starostów. Na zachód od zamku, w obrębie murów obronnych, rozbudowało się miasto lokacyjne. Wytyczono w nim 50 działek osadniczych. Władza spoczywała w rękach rady, na której czele stał wójt. Dwa razy w roku (22 VI i 11 XI) odbywał się w Sztumie jarmark, a w każdy piątek targ. Mieszczanie zajmowali się przeważnie uprawą roli i warzeniem piwa. Sztum był miejscem sądów ziemskich dla województwa malborskiego, a od XVI w. także sejmików szlacheckich.
Dzisiejszy Sztum usytuowany jest na przesmyku miedzy dwoma jeziorami: Barlewickim i Zajezierskim (które połączone tworzyły niegdyś jeden akwen wodny - J. Białe). Ze średniowiecznej zabudowy zamku, po XIX-wiecznych rozbiórkach przetrwały: główne skrzydło południowe, fragmenty skrzydła wschodniego, brama wjazdowa, studnia oraz fragmenty dwóch baszt i murów obronnych. Bractwo Rycerzy Ziemi Sztumskiej przypomina mieszkańcom i turystom bogatą przeszłość historyczną miasta, organizując turnieje rycerskie i pokazy walk. Na terenie zamku odbywają się także plenery malarskie i wystawy.
Miasto otoczone jest niezniszczonymi lasami z dużą ilością zwierzyny łownej i bogatym runem leśnym. W okolicy znajdują się 4 rezerwaty przyrody z ciekawą roślinnością. Krajobraz pojezierny oraz położenie w dolinie Wisły czynią gminę Sztum atrakcyjnym terenem wypoczynku i rekreacji.

INFORMACJE PRAKTYCZNE

ATRAKCJE TURYSTYCZNE
XIV-wieczny Zamek Pokrzyżacki (na Wzgórzu Zamkowym - turnieje rycerskie, pokazy walk, plenery, wystawy)
Kościół parafialny św. Anny (wnętrze neogotyckie z elementami wystroju barokowego)
Kościół poewangelicki (budowla o formach neoklasycystycznych) - XIX w.
Dworki szlacheckie m.in. w Waplewie Wielkim, Zajezierzu, Barlewicach

KULTURA
Sztumskie Centrum Kultury, ul. Galla Anonima 16, tel. (55) 640 63 45, 277 23 06, www.scksztum.pl

Stowarzyszenie Bractwo Rycerzy Ziemi Sztumskiej, ul. Zacisze 19, tel. 603 407 573, e-mail: hermanad@wp.pl, www.rycerzesztum.prv.pl

W sztumskim zamku swoją siedzibę ma Sztumskie Centrum Kultury, która sprawuje opiekę nad obiektem. Sztumskie Centrum Kultury zajmuje się przygotowywaniem i realizacją programów o charakterze kulturalnym i oświatowym. Ważną sferą aktywności Sztumskiego Centrum Kultury jest działalność edukacyjna. Obiekt zapewnia zaplecze artystyczne, dzięki któremu możliwa jest oprawa muzyczna i plastyczna organizowanych tu imprez kulturalnych. Pomieszczenia, którymi dysponuje Sztumskie Centrum Kultury, rozmieszczone są na dwóch poziomach o łącznej powierzchni ok. 800 m2. W znaczniej części są odrestaurowane, zachowując elementy dawnej, średniowiecznej architektury. Pierwszy poziom ma charakter muzealny, przeznaczony na wystawy historyczne, etnograficzne i kolekcjonerskie, promujące głównie historię Ziemi Sztumskiej oraz regionu. Przy ich organizacji SCK współpracuje z muzeami, ośrodkami kultury, instytucjami o charakterze naukowym, zarówno krajowymi jak i zagranicznymi. Sale wykorzystuje się także w celach konferencyjno-bankietowych (do dyspozycji jest nagłośnienie, sprzęt oświetleniowy oraz zaplecze komputerowe z dostępem do Internetu). Drugi poziom tworzą pomieszczenia o charakterze galeryjno-wystawienniczym (ok. 400 m2 powierzchni), z przeznaczeniem na galerię sztuki współczesnej, malarstwa, grafiki, rysunku, rzeźby, plakatu i innych form sztuki plastycznej. Dzięki dobrej akustyce pomieszczenia mogą być wykorzystywane do organizacji koncertów i spotkań (miejsce na około 150-250 osób). Istnieje także możliwość poprowadzenia imprez połączonych (np. konferencji naukowej i wystawy, wernisażu i koncertu) na obydwu poziomach. Doświadczenie w zakresie organizacji różnego rodzaju imprez gwarantuje powodzenie każdego przedsięwzięcia.
Sztumskie Centrum Kultury także zarządza Międzynarodowym Centrum Wymiany Młodzieży. Na zamku gościły grupy młodzieży m.in. z Niemiec, Portugalii i Rosji.

BAZA NOCLEGOWA
Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "Baster", ul. Mickiewicza 20, tel. (55) 277 22 84
Hotel, Restauracja "Goraj", k/Gościszewa, tel. (55) 277 11 55
Zajazd Jonatan, Czernin k/ Sztumu, ul. Sadowa 2, tel. (55) 640 20 09
Pokoje Gościnne Piekło, Piekło (kierunek Sztum - Biała Góra), tel. (55) 277 16 78, e-mail: sppieklo@wp.pl
Gospodarstwo Agroturystyczne "Klimbergowice", Sztumska Wieś 16a, tel. (55) 640 48 08
Leśnictwo Łowieckie "Wydry", Wydry 2, tel. (55) 277 21 69
Stajna Iskra, Rodzina Gossa, Sztumskie Pole, ul. Łąkowa 19, tel. (55) 277 34 01
Gospodarstwo Agroturystyczne "Pałac", Barlewice 14, tel. (55) 277 39 39

GASTRONOMIA
Cafe "Roma", ul. Mickiewicza 34, tel. (55) 267 67 89
Bar "Smakosz", ul. Osińskiego 5, tel. (55) 277 22 50
Pizzeria "Roma", ul. Galla Anonima 2, tel. (55) 277 55 55
Pizza Pub "Fantazja", ul. Galla Anonima 1, tel. 505 380 544
"Tiesto" Pizza, ul. Lipowa 3, tel. (55) 640 39 36, 790 325 649

IMPREZY - w sezonie turystycznym - Ogólnopolski Przegląd Sztuki Więziennej,
Dni Ziemi Sztumskiej, Noc Świętojańska

Urząd Miasta i Gminy
ul. Mickiewicza 39, tel. (55) 640 63 03
www.sztum.pl