HISTORIA
Zamek w Sztumie został wybudowany przez Zakon Krzyżacki w latach 1326-1331 w miejscu wcześniejszych umocnień pruskich. Powstał na niewielkiej wyniosłości, na wyspie pośrodku dawnego Jeziora Białego. Zamek pełnił rolę przyczółka osłaniającego od południa warownię malborską, był także letnią rezydencją Wielkiego Mistrza Zakonu Krzyżackiego. Sztumska warownia pozostała w rękach zakonu do 6 stycznia 1468 r., kiedy została włączona do Prus Królewskich i na długie lata stała się rezydencją polskich starostów. Na zachód od zamku, w obrębie murów obronnych, rozbudowało się miasto lokacyjne. Wytyczono w nim 50 działek osadniczych. Władza spoczywała w rękach rady, na której czele stał wójt. Dwa razy w roku (22 VI i 11 XI) odbywał się w Sztumie jarmark, a w każdy piątek targ. Mieszczanie zajmowali się przeważnie uprawą roli i warzeniem piwa. Sztum był miejscem sądów ziemskich dla województwa malborskiego, a od XVI w. także sejmików szlacheckich.
Dzisiejszy Sztum usytuowany jest na przesmyku miedzy dwoma jeziorami: Barlewickim i Zajezierskim (które połączone tworzyły niegdyś jeden akwen wodny - J. Białe). Ze średniowiecznej zabudowy zamku, po XIX-wiecznych rozbiórkach przetrwały: główne skrzydło południowe, fragmenty skrzydła wschodniego, brama wjazdowa, studnia oraz fragmenty dwóch baszt i murów obronnych. Bractwo Rycerzy Ziemi Sztumskiej przypomina mieszkańcom i turystom bogatą przeszłość historyczną miasta, organizując turnieje rycerskie i pokazy walk. Na terenie zamku odbywają się także plenery malarskie i wystawy.
Miasto otoczone jest niezniszczonymi lasami z dużą ilością zwierzyny łownej i bogatym runem leśnym. W okolicy znajdują się 4 rezerwaty przyrody z ciekawą roślinnością. Krajobraz pojezierny oraz położenie w dolinie Wisły czynią gminę Sztum atrakcyjnym terenem wypoczynku i rekreacji.

INFORMACJE PRAKTYCZNE

ATRAKCJE TURYSTYCZNE
XIV-wieczny Zamek Pokrzyżacki (na Wzgórzu Zamkowym - turnieje rycerskie, pokazy walk, plenery, wystawy).
Kościół parafialny św. Anny (wnętrze neogotyckie z elementami wystroju barokowego).
Kościół poewangelicki (budowla o formach neoklasycystycznych) - XIX w.
Dworki szlacheckie m.in. w Waplewie Wielkim, Zajezierzu, Barlewicach.

KULTURA
Sztumskie Centrum Kultury, ul. Galla Anonima 3, tel. 055 640 63 45, 277 23 06
Stowarzyszenie Bractwo Rycerzy Ziemi Sztumskiej, ul. Zacisze 19, tel. 055 277 34 41,
www.rycerzesztum.prv.pl, e-mail: hermanad@wp.pl

Jednym z ważniejszych obszarów działalności Sztumskiego Centrum Kultury jest zarządzanie Międzynarodowym Centrum Wymiany Młodzieży, którego siedziba mieści się w południowej części zamku. Adaptacja tej części zamku stała się możliwa dzięki wsparciu finansowemu Republiki Federalnej Niemiec poprzez Fundację Współpracy Polsko - Niemieckiej. Nie mniej ważną sferą aktywności Sztumskiego Centrum Kultury jest działalność edukacyjna. Dział edukacji, który zapewnia zaplecze artystyczne, dzięki czemu możliwa jest oprawa muzyczna i plastyczna organizowanych imprez kulturalnych. Pomieszczenia, którymi dysponuje Sztumskie Centrum Kultury mogą być wykorzystywane w różnych celach. Sale rozmieszczone są na dwóch poziomach (zajmują łącznie ok. 900 m2). Pierwszy poziom ma charakter muzealny, przeznaczony jest na organizowanie wystaw historycznych, etnograficznych i kolekcjonerskich, promujących głównie historię Ziemi Sztumskiej oraz region. Przy ich organizacji SCK współpracuje z muzeami, ośrodkami kultury, instytucjami o charakterze naukowym, zarówno krajowymi jak i zagranicznymi, zamierza także angażować młodzież zainteresowaną historią lokalną. Sale wykorzystuje się także w celach konferencyjno-bankietowych (do dyspozycji jest nagłośnienie, sprzęt oświetleniowy oraz zaplecze komputerowe z dostępem do Internetu). Drugi poziom tworzą pomieszczenia o charakterze galeryjno-wystawienniczym (ok. 400 m2 powierzchni), z przeznaczeniem na galerię sztuki współczesnej, malarstwa, grafiki, rysunku, rzeźby, plakatu i innych form sztuki plastycznej. Dzięki dobrej akustyce pomieszczenia mogą być wykorzystywane na organizowanie koncertów i spotkań (miejsce na ok. 150-250 osób). Istnieje możliwość zorganizowania imprez połączonych (np. konferencji naukowej i wystawy, wernisażu i koncertu) na obydwu poziomach. Doświadczenie w zakresie organizacji różnego rodzaju imprez gwarantuje powodzenie przedsięwzięcia.

BAZA NOCLEGOWA
Hotel "Baster", ul. Mickiewicza 20, tel. 055 277 22 84
Hotel "Goraj", k/Gościszewa, tel. 055 277 11 55
Hotel "Jonatan", Czernin k/ Sztumu, ul. Sadowa 2, tel. 055 640 20 10
Schronisko Młodzieżowe w Piekle (kierunek Sztum - Biała Góra), tel. 055 277 16 78, e-mail: sppieklo@wp.pl

GASTRONOMIA
Restauracja "Zantyr", ul. Mickiewicza 34, tel. 055 277 70 77
Restauracja" Centrum", pl. Wolności 19/21, tel. 055 277 22 77
Bar "Smakosz", ul. Osińskiego 5, tel. 055 277 22 50
Pizzeria "Roma", ul. Galla Anonima 2, tel. 055 277 55 55

IMPREZY - w sezonie turystycznym
lipiec: Międzynarodowy Zlot Miłośników Garbusa, Ogólnopolski Przegląd Sztuki Więziennej
sierpień: Międzynarodowy Plener Malarski Sztum - Barlewice
wrzesień: Dni Ziemi Sztumskiej, Targi Powiśla

Urząd Miasta
ul. Mickiewicza 39, telefon: 055 640 63 03
www.sztum.pl