HISTORIA
Nowe to nieduże miasto usytuowane na skarpie wiślanej, w połowie drogi z Bydgoszczy do Gdańska. Na stromym zboczu skarpy wiślanej, na przełomie XII i XIII w. stanął potężny gród, który to razem z grodami w Stargardzie i Świeciu kontrolował ruch statków na Wiśle. Znaczenie grodu w Nowem podkreślał wówczas fakt, że stanowił on siedzibę kasztelana książęcego Świętopełka II. Pod koniec XIII w. właścicielem Nowego został Aleksy z Lekinsteinu, doradca Władysława Łokietka. Wkrótce, bo już w 1301 r., osada wraz z grodem przeszła w ręce Piotra Święcy.
Pierwszy przywilej lokacyjny Nowe uzyskało w 1302 r. Jak podają kroniki, podczas podboju Pomorza Gdańskiego Krzyżacy zniszczyli miasta Gdańsk. Tczew i Nowe. W tym czasie w grodzie nowskim urzędował kasztelan książęcy, samo zaś miasto stanowiło własność prywatną Piotra Święcy. Stąd też Krzyżacy niezwłocznie zaproponowali odkupienie praw do Nowego i całego okręgu. Za cenę 1200 grzywien Piotr Święca zrzekł się miasta, którym władał przez 12 lat. Po 1308 r. miasto było zniszczone i wyludnione. Dopiero w 1350 r. doczekało się nadania nowego przywileju lokacyjnego przez Wielkiego Mistrza Heindrich Düssemer von Arffenberg.
Budowę zamku w Nowem rozpoczęli Krzyżacy najprawdopodobniej około połowy XIV w., na miejscu kasztelańskiego grodu. Był to jeden z najmniejszych zamków krzyżackich na Pomorzu. Składał się z trzykondygnacyjnego budynku mieszkalnego i obwodu muru połączonego z obwarowaniami miejskimi. Prawdopodobnie od strony miasta odgraniczał zamek oddzielny mur, być może poprzedzony fosą. Najniższa kondygnacja przeznaczona była na pomieszczenia gospodarcze. Na I piętrze znajdowały się pokoje brata zakonnego sprawującego pieczę nad zamkiem. Obok umieszczono refektarz, kaplicę zamkową i pokój gościnny. Najwyższą kondygnację przeznaczono na spichlerze i magazyny.
Nowe do Polski wróciło w 1466 r. Wiek XVI to okres wielkiego rozkwitu miasta, ze względu na położenie na szlaku handlowym wzdłuż Wisły. Osiedlali się tu holenderscy mennonici, którzy uciekali przed prześladowaniami religijnymi. W okresie siedemnastowiecznych wojen szwedzkich miejscowość została zniszczona i wyludniona. W 1760 r. powstał w Nowem cech stolarski, co przyczyniło się do rozwoju rzemiosła drzewnego, a później także stolarstwa meblowego. W 1772 r. miasto znalazło się pod zaborem pruskim, a po 1920 wróciło do granic II Rzeczypospolitej Polskiej.
Swój rozwój Nowe zawdzięcza obróbce drewna i produkcji z wikliny. W latach międzywojennych istniało tu około 100 warsztatów stolarskich. Wielkość produkcji meblowej potwierdziły Krajowe Targi Meblowe zorganizowane w 1938 i 1939 r. W 1945 r. powstała w mieście Nowieńska Fabryka Mebli, która dała początek wielkoprzemysłowej produkcji mebli W 1992 r. fabryka związała się z partnerem zagranicznym i rozpoczęła nowy etap rozwoju pod nazwą Klose - Pomorska Fabryka Mebli.

INFORMACJE PRAKTYCZNE

INFORMACJE
Centrum Kultury "Zamek", plac Zamkowy 3, tel. /fax 052 333 72 40

KULTURA
Muzeum Zachodnio-Pomorskie, ul. Zamkowa 2, tel. 059 822 26 23

Centrum Kultury "Zamek", plac Zamkowy 3, tel./fax 052 333 72 40
Klub Miłośników Kultury Średniowiecznej, plac Zamkowy 3
Zespół Kociewski "Rychławiaki", Rychława, tel. 052 332 88 25

BAZA NOCLEGOWA
"Dowhań", hotel i restauracja, Tczewska 9, tel. 052 332 72 73
"Bochlin", hotel i restauracja, Bochlin 13, tel. 052 332 70 23
"Holland", hotel i restauracja, Zdrojewo 20a, tel. 052 332 80 67
"Europark", ośrodek wczasowy nad jez. Radodzież, Osiny, tel. 052 332 84 24

GASTRONOMIA
Kawiarnia "Zamkowa", plac Zamkowy 3, tel. 052 332 72 01
Kawiarnia "Roma", Wojska Polskiego 1, tel. 052 332 75 72
Bistro "Avanti", Bydgoska 15, tel. 052 332 85 88
Bar "OLKOP", ul. Gen. Komierowskiego, tel. 052 332 72 68
Bar "BP", Morgi, tel. 052 332 84 65
Bar "Non Stop", Gen. Komierowskiego

Urząd Gminy Nowe
Plac Świętego Rocha 5, telefon: 052 333 72 10
www.gminanowe.pl