HISTORIA

Nowe to nieduże miasto usytuowane na skarpie wiślanej, w połowie drogi z Bydgoszczy do Gdańska. Na stromym zboczu skarpy, na przełomie XII i XIII w. stanął potężny gród, który wraz z grodami w Stargardzie i Świeciu kontrolował ruch statków na Wiśle. Znaczenie grodu w Nowem podkreślał wówczas fakt, że stanowił on siedzibę kasztelana książęcego Świętopełka II. Pod koniec XIII w. właścicielem Nowego został Aleksy z Lekinsteinu, doradca Władysława Łokietka. Wkrótce, bo już w 1301 r., osada wraz z grodem przeszła w ręce Piotra Święcy.
Pierwszy przywilej lokacyjny Nowe uzyskało w 1302 r. Jak podają kroniki, podczas podboju Pomorza Gdańskiego Krzyżacy zniszczyli miasta Gdańsk. Tczew i Nowe. W tym czasie w grodzie nowskim urzędował kasztelan książęcy, samo zaś miasto stanowiło własność prywatną Piotra Święcy. Wtedy to Krzyżacy  zaproponowali odkupienie praw do Nowego i całego okręgu. Za cenę 1200 grzywien Piotr Święca sprzedał miasto, którym władał przez 12 lat. Po 1308 r. Nowe pozostawało zniszczone i wyludnione. Dopiero w 1350 r. wielki mistrz Heindrich Düssemer von Arffenberg nadał miastu nowy przywilej lokacyjny. Budowę zamku w Nowem rozpoczęli Krzyżacy najprawdopodobniej około połowy XIV w., na miejscu kasztelańskiego grodu. Był to jeden z najmniejszych zamków krzyżackich na Pomorzu. Składał się z trzykondygnacyjnego budynku mieszkalnego i obwodu muru połączonego z obwarowaniami miejskimi. Prawdopodobnie od strony miasta odgraniczał zamek oddzielny mur, być może poprzedzony fosą. Najniższa kondygnacja przeznaczona była na pomieszczenia gospodarcze. Na pierwszym piętrze znajdowały się pokoje brata zakonnego sprawującego pieczę nad zamkiem. Obok umieszczono refektarz, kaplicę zamkową i pokój gościnny. Najwyższą kondygnację przeznaczono na spichlerze i magazyny.
Nowe powróciło do Polski w 1466 r. Wiek XVI to okres  rozkwitu miasta, spowodowany położeniem na szlaku handlowym wzdłuż Wisły. Osiedlali się tutaj holenderscy mennonici, którzy uciekali do Polski przed prześladowaniami religijnymi. W okresie siedemnastowiecznych wojen szwedzkich miasto zostało zniszczone i wyludnione. W 1760 r. powstał w Nowem cech stolarski, co przyczyniło się do rozwoju rzemiosła drzewnego, a później także stolarstwa meblowego. W 1772 r. miasto znalazło się pod zaborem pruskim, zaś do II Rzeczypospolitej Polskiej powróciło dopiero po 1920 r. Swój rozwój Nowe zawdzięcza obróbce drewna i produkcji z wikliny. W latach międzywojennych istniało tu około 100 warsztatów stolarskich. Wielkość produkcji meblowej potwierdziły Krajowe Targi Meblowe zorganizowane w latach 1938 i 1939. W 1945 r. powstała w mieście Nowieńska Fabryka Mebli, która dała początek wielkoprzemysłowej produkcji mebli. W 1992 r. fabryka związała się z partnerem zagranicznym i rozpoczęła nowy etap  pod nazwą Klose - Pomorska Fabryka Mebli.

INFORMACJE PRAKTYCZNE

INFORMACJE
Centrum Kultury "Zamek", plac Zamkowy 3, tel./fax (52) 33 27 350

KULTURA
Centrum Kultury "Zamek", plac Zamkowy 3, tel./fax (52) 33 27 350
Klub Miłośników Kultury Średniowiecznej, plac Zamkowy 3
Zespół Kociewski "Rychławiaki", Rychława, tel. (52) 33 28 825

BAZA NOCLEGOWA
Hotel i Restauracja "Dowhań", Tczewska 9, tel. (52) 33 27 273, www.hoteldowhan.tfirma.pl
Hotel i Restauracja "Bochlin", Bochlin 13, tel. (52) 33 27 023
Hotel i Restauracja "Holland", Zdrojewo 20a, tel. (52) 33 28 067, www.hotelholland.pl
"Europark", ośrodek wczasowy nad jez. Radodzież, Osiny, tel. (52) 33 28 424
Gospodarstwo Agroturystyczne "Huzar"" Marcin Lewandowski, ul. Kniatek 24, Nowe,
tel. (52) 332 72 21, 605 211 018, e-mail: agroturystyka_huzar@op.pl, www.republika.pl/Agroturystyka_huzar
Gospodarstwo Agroturystyczne "Siedlisko" Krystyna Gałecka, Osiny 28, tel. (52) 330 57 58, 606 362 085,
e-mail: biuro@twojesiedlisko.pl, www.twojesiedlisko.pl
Gospodarstwo Agroturystyczne Andrzej Olszewski, Zdrojewo, tel. (52) 332 77 80
Gospodarstwo Agroturystyczne Grażyna i Lech Wiśniewscy, Gajewo - Zabudowania 2,
tel. 603 265 783, 603 265 783, e-mail: nadjeziorkiem@onet.pl, www.agroturystykanadjeziorem.republika.pl

GASTRONOMIA
Kawiarnia "Zamkowa", plac Zamkowy 3, tel. (52) 33 272 01
Kawiarnia "Roma", ul. Wojska Polskiego 1, tel. (52) 33 275 72
Restauracja "Dowhań", ul. Tczewska 9, tel. (52) 332 72 73
Bistro "Avanti", ul. Wojska Polskiego, tel. (52) 332 85 88
Bar "BP", Morgi, tel. (52) 332 84 65

Urząd Gminy Nowe
ul. Świętego Rocha 5, tel. (52) 333 72 10
www.gminanowe.pl