HISTORIA

Budowę zamku krzyżackiego w Dzierzgoniu rozpoczął Mistrz Krajowy Heinrich von Wida w 1248 r. Na jego lokalizację wybrano wznoszące się nad okolicą wzgórze, na którym wcześniej istniał pruski gród warowny, chroniący osadę leżącą u jego podnóża.
Warownia była siedzibą komtura dzierzgońskiego, który zarazem pełnił funkcję Wielkiego Szatnego. W czasach świetności Zakonu Krzyżackiego zamek dzierzgoński uchodził za największy obok Malborka, arsenał broni i drugi po Brodnicy, magazyn zbożowy. 7 lutego 1249 roku po zakończonym pierwszym powstaniu Prusów został podpisany na zamku dzierzgońskim układ zwany "Ugodą Dzierzgońską". Wydarzenie to odbyło się w obecności legata papieskiego Jakuba z Leodium, późniejszego papieża Urbana IV.

Prawa miejskie Dzierzgoń otrzymał 7 kwietnia 1288 roku z rąk komtura Helwiga von Goldbach. Dzierzgońscy zakonnicy pod wodzą Wielkiego Szatnego Albrechta von Schwarzburg wzięli udział w bitwie pod Grunwaldem. Komtur poległ w walce 21 lipca 1410 roku. W drodze na Malbork, król Władysław Jagiełło wkracza do Dzierzgonia i zatrzymuje się w zamku. Król przyjął delegację miast pruskich, między innymi Elbląga, które to złożyły hołd wierności. Władzę nad zamkiem Jagiełło przekazał Zbigniewowi z Brzezina, następnie 24 lipca ruszył w dalszy pochód na Malbork. W 1411 roku zamek zdobywają Krzyżacy, w ręce polskie zamek ponownie przechodzi w roku 1414 w czasie "wojny głodowej". Za zamku dzierzgońskim swą funkcję pełniło 42 komturów, wielu późniejszych wielkich mistrzów Zakonu Krzyżackiego. Między innymi byli to Luder z Brunszwiku i Konrad von Wallenrod. W znacznym stopniu zniszczony zamek, przeszedł w wyniku pokoju toruńskiego w 1466 roku w ręce polskie, stając się siedzibą starosty i sądu grodzkiego. Urząd ten piastowali członkowie rodu Bażyńskich, później Cemów. Na podstawie konstytucji sejmowej z roku 1611 funkcja starosty dzierzgońskiego zostaje połączona z urzędem wojewody malborskiego. Dzierzgoń staje się starostwem grodzkim. Na zamku, gdzie rezydował regent, odbywały się sądy dla całego województwa. W 1772 roku dokonuje się pierwszy rozbiór Polski, miasto znalazło się pod rządami pruskimi. Dzierzgoń stał się siedzibą wielkiego powiatu dzierzgońskiego.

INFORMACJE PRAKTYCZNE

ATRAKCJE TURYSTYCZNE
ruiny zamku krzyżackiego z XIII w.; "Pomosty Bągarckie"; fragment szlaku bursztynowego; gotyckie kościoły w Dzierzgoniu, Bągarcie, Jasnej i Żuławce Sztumskiej; XVII - wieczny zespół klasztorny w Dzierzgoniu; ruiny pałacu myśliwskiego w Prakwicach, do którego na łowy przyjeżdżał cesarz Niemiec i król Prus Wilhelm II.

IMPREZY - Dzień Komtura (walki rycerskie), Dni Dzierzgonia, Festiwal Trzech Kultur.

KULTURA
Dzierzgoński Dom Kultury (pokoje gościnne), tel. 055 276 2647, www.dokdzierzgon.pl,
e-mail: dok.dzierzgon@wp.pl, dok@dzierzgon.pl.

Urząd Miasta
Plac Wolności 1, telefon: 055 276 25 01
www.dzierzgon.pl